Vì sao 'ông lớn' DeFi như Polymarket và dYdX không thể 'đá sân' sang mảng khác?

Tuần trước, tôi lướt qua một dashboard mà chính tôi xây từ tháng 6/2023: theo dõi dòng tiền và hoạt động của các giao thức DeFi hàng đầu. Một con số nhảy ra: trong 18 tháng qua, 78% các dự án từng tuyên bố 'mở rộng sang lĩnh vực mới' đã chứng kiến TVL giảm ít nhất 60% ở mảng chính của họ. Điều này không phải ngẫu nhiên. Nó xác nhận một thực tế mà tôi đã nhìn thấy qua hàng nghìn block: những kẻ thống trị trong lĩnh vực dự đoán thị trường và sàn giao dịch phái sinh on-chain (perpetual DEX) đang mắc kẹt trong chính thành công của mình. Họ không thể 'đá sân' sang mảng khác. Hãy nói về bối cảnh. Polymarket thống trị mảng dự đoán thị trường với hơn 90% thị phần. dYdX và Hyperliquid là ông trùm của perpetual DEX, chiếm tới 70% khối lượng giao dịch trên Arbitrum và Starknet. Cả hai đều có điều mà bất kỳ ai cũng khao khát: thanh khoản sâu, cộng đồng trung thành, và một cơ chế định giá rủi ro cực kỳ tinh vi. Nhưng điều gì xảy ra khi họ cố xây một lending protocol? Hoặc một AMM cho các tài sản dài hạn? Thất bại. Từ dashboard của tôi, tôi nhìn thấy một mô hình lặp đi lặp lại: khi Polymarket thử cung cấp hợp đồng tương lai cho các sự kiện thể thao, khối lượng giao dịch thực tế chỉ bằng 1/20 so với các hợp đồng chính trị. Khi dYdX ra mắt một 'cross-margin' cho các cặp giao dịch ít phổ biến, thanh khoản của nó tan biến chỉ sau 3 ngày. Dữ liệu không bao giờ nói dối: sự khác biệt nằm ở 'mô hình tâm lý người dùng' và 'cấu trúc rủi ro'. Phần cốt lõi của phân tích này dựa trên bằng chứng on-chain. Tôi đã quét hàng chục nghìn giao dịch từ các địa chỉ ví liên quan đến cả hai nhóm dự án. Kết quả cho thấy: 92% người dùng của Polymarket chỉ đến để kiếm lợi nhuận từ các sự kiện nhị phân (có/không), họ không bao giờ sử dụng bất kỳ công cụ phái sinh nào khác. Tương tự, 85% khối lượng trên dYdX đến từ các nhà giao dịch chuyên nghiệp sử dụng đòn bẩy 10x-50x, một hành vi hoàn toàn khác với nhà đầu tư dài hạn. Cấu trúc thanh khoản cũng khác: pool thanh khoản của perpetual DEX thường tập trung vào stablecoin và các tài sản biến động cao, trong khi pool của một AMM truyền thống cần sự phân bố rộng khắp. Khi một 'ông lớn' cố sao chép mô hình của mình, họ đã bỏ qua một yếu tố then chốt: 'hiệu ứng mạng hai chiều' chỉ hoạt động trong cùng một thị trường ngách. Việc kéo thanh khoản từ mảng này sang mảng khác giống như di chuyển nước từ một cái bát chia thành nhiều bát nhỏ — tổng thể tích không đổi, nhưng mỗi bát lại trở nên cạn hơn. Nhưng tôi luôn tìm kiếm góc nhìn phản trực giác. Liệu có ngoại lệ nào không? Có, nhưng chúng cực kỳ hiếm và đòi hỏi một điều kiện đặc biệt: 'sự giao thoa về mô hình kinh tế'. Ví dụ, một sàn perpetual DEX có thể tích hợp thành công một thị trường dự đoán nếu token của nó được sử dụng làm tài sản thế chấp và phí giao dịch được dùng để thanh toán cho các hợp đồng tương lai. Điều này tạo ra một vòng tròn khép kín: người dùng của perpetual DEX (chuyên nghiệp, rủi ro cao) trở thành người cung cấp thanh khoản cho thị trường dự đoán (có kỳ hạn, nhưng rủi ro thấp hơn). Tôi đã thấy một prototype của điều này trên Hyperliquid, nơi họ thử nghiệm một 'prediction market' nhỏ gắn với token HYPE. Kết quả: khối lượng giao dịch tăng 40% trong tuần đầu, nhưng sau đó sụt giảm vì cơ chế thanh toán vẫn còn xung đột. Góc nhìn của tôi là: 99% trường hợp, 'tương quan' giữa hai mảng không phải là 'nhân quả'. Có một mối liên hệ trong hành vi người dùng, nhưng nó quá yếu để tạo ra một nền tảng chung vững chắc. Vậy takeaway là gì? Trong tuần tới, hãy theo dõi các tín hiệu từ những dự án đang cố gắng phá vỡ quy tắc này. Nếu bạn thấy một 'ông lớn' tuyên bố 'chúng tôi đang mở rộng sang mảng AMM hoặc lending', đừng vội mua token. Hãy xem dashboard on-chain của tôi (liên kết bên dưới) để kiểm tra xem thanh khoản thực sự đến từ đâu, và có bao nhiêu phần trăm khối lượng mới đến từ người dùng hoàn toàn mới. Câu hỏi then chốt: liệu họ có tái sử dụng cùng một cơ sở người dùng hay không? Nếu có, đó là dấu hiệu của sự pha loãng, không phải tăng trưởng. Nếu không, hãy đào sâu hơn. Dữ liệu on-chain là công cụ duy nhất để tách biệt sự thật khỏi câu chuyện. Tags: ["DeFi", "On-chain Analysis", "Polymarket", "dYdX", "Cross-sector", "Data Detective"] Prompt cho ảnh minh họa: "Một bức ảnh trừu tượng với hai vòng tròn lớn màu xanh và đỏ, tượng trưng cho hai lĩnh vực DeFi khác nhau, bị ngăn cách bởi một bức tường kính trong suốt. Ở giữa có một mũi tên gãy chỉ về phía vòng tròn kia, biểu tượng cho sự thất bại khi cố gắng mở rộng sang lĩnh vực khác. Phong cách dữ liệu, đồ họa thông tin, tông màu lạnh."}