Các công ty từng tự hào tuyên bố 'mua Bitcoin là chiến lược tài chính tốt nhất' – tôi chỉ mất 20 phút để chứng minh ngược lại.
Hồi tháng 4/2025, Strategy (tiền thân MicroStrategy) – người anh cả của phong trào 'kho bạc Bitcoin' – đã bán 3.500 BTC. Lần đầu tiên sau 4 năm, họ bán. Cùng lúc, Satsuma Technologies – một công ty nhỏ hơn nhiều – thông báo giải thể và bán 668 BTC. Trong quý 1, các thợ đào Bitcoin đã bán kỷ lục 32.000 BTC. Những con số này không phải ngẫu nhiên. Đó là tín hiệu của một cuộc thanh lọc.
Bối cảnh: suốt năm 2024, chiến lược 'mua Bitcoin, phát hành trái phiếu chuyển đổi, bán cổ phiếu giá cao' đã biến các công ty này thành cỗ máy in tiền. Strategy từng sở hữu hơn 200.000 BTC, trở thành quỹ Bitcoin lớn nhất thế giới. Nhưng mô hình đó chỉ hoạt động khi giá Bitcoin tăng. Khi thị trường đi xuống, gánh nặng nợ và áp lực từ cổ đông trở nên không thể chịu đựng.
Phân tích của tôi tập trung vào bốn nguồn cung chính:
1. Chiến lược và cú 'chốt lời' đầu tiên: Michael Saylor từng tuyên bố 'không bao giờ bán'. Thực tế: công ty đã bán ~3.500 BTC trong tháng 4, và tạm dừng mua thêm. Việc bán được báo cáo là để 'tái cấu trúc vốn' – một lời giải thích quen thuộc trước khi bán tháo hoàn toàn. Họ có thể không bán hết ngay, nhưng hành động này đã phá vỡ tín hiệu quan trọng nhất: niềm tin tuyệt đối. Nếu đối thủ nặng ký nhất bắt đầu nghi ngờ, làm sao các công ty nhỏ hơn có thể trụ vững?
2. Satsuma Technologies – sự sụp đổ điển hình: Công ty này đã bán 579 BTC trong năm ngoái, sau đó xin cổ đông cho phép thanh lý toàn bộ 668 BTC còn lại và hủy niêm yết khỏi sàn chứng khoán Canada. Cổ đông đã bỏ phiếu đồng ý. Đây là trường hợp textbook về một doanh nghiệp không có doanh thu thực chất, chỉ dựa vào lượng Bitcoin nắm giữ. Khi giá giảm, không có ‘tuyến sau’ để hỗ trợ. Satsuma đã trở thành barometer cho những kẻ yếu kém – và cơn gió thổi theo hướng khác.
3. Nakamoto Inc. – bán dần, không kèn không trống: Công ty Canada khác này đã bán 5% số Bitcoin nắm giữ, tương đương khoảng 600 BTC, trong quý 2. Không có thông cáo báo chí, không có kế hoạch tái cấu trúc – chỉ đơn giản là bán để giảm đòn bẩy. Họ đang cố gắng sống sót, nhưng việc bán kéo dài sẽ tạo áp lực lên thị trường.
4. Thợ đào – dòng chảy không ngừng: Mỗi quý, các thợ đào bán khoảng 32.000 BTC để trang trải chi phí. Đây là áp lực thường trực. Nhưng khi kết hợp với doanh nghiệp bán, tổng cung đổ vào thị trường tăng vọt. Trong khi đó, nhu cầu từ các quỹ ETF và tổ chức đang chững lại.
Điểm mù: Hầu hết mọi người nghĩ rằng chỉ có Strategy mới quan trọng. Nhưng thực tế, các công ty nhỏ hơn đang bán nhanh hơn vì họ không có lợi thế huy động vốn. Metaplanet – 'MicroStrategy của châu Á' – đã thấy cổ phiếu giảm 89% từ đỉnh. Họ tuyên bố tạm ngừng mua rồi lại mua vào vài tháng sau, cho thấy sự hoảng loạn trong chiến lược. Jack Mallers, CEO của Twenty One Capital, đã từ chức – một dấu hiệu cho thấy nội bộ đang rạn nứt.
Takeaway: Thị trường đang chứng kiến sự kết thúc của một kỷ nguyên. Các công ty từng được tung hô như 'nhà đầu tư thông minh' giờ đang chạy đua để giảm rủi ro. Nhưng trong số họ, ai có doanh thu thực sự (như Strategy với mảng phần mềm doanh nghiệp) có thể sống sót. Ai chỉ dựa vào việc mua Bitcoin và phát hành cổ phiếu giá cao sẽ bị loại bỏ.
Câu hỏi đặt ra: Nếu Satsuma và Nakamoto tiếp tục bán, liệu Strategy có phải làm theo? Họ nợ hàng tỷ đô la dưới dạng trái phiếu chuyển đổi – nếu giá Bitcoin giảm dưới 30.000 USD, áp lực thanh lý sẽ là không thể tránh khỏi. Cuộc thanh lọc này mới chỉ bắt đầu.