Ba năm sau phán quyết Torres: XRP đã thực sự 'thoát xác' hay chỉ là màn kịch lớn?
Trương Việt
Tuần trước, dòng tiền vào quỹ ETF XRP tại Mỹ bất ngờ đảo chiều. Sau 9 tuần liên tiếp thu hút hàng trăm triệu USD, tuần gần nhất ghi nhận rút ròng 2,5 triệu USD. Con số không lớn, nhưng nó đánh dấu lần đầu tiên giới tổ chức thể hiện sự do dự kể từ khi sản phẩm được phê duyệt.
Tại sao lại là bây giờ? Bởi đúng vào thời điểm này, cách đây ba năm — tháng 7/2023 — Thẩm phán Analisa Torres của Tòa án quận Nam New York đưa ra phán quyết lịch sử: XRP không phải là chứng khoán khi bán cho nhà đầu tư lẻ qua sàn giao dịch. Phán quyết đó đã mở ra cánh cửa cho Ripple bước vào hành lang của Phố Wall.
Bây giờ, sau ba năm, tôi muốn nhìn lại toàn cảnh. Là một người đã theo dõi thị trường từ thời ICO 2017, tôi nhớ cảm giác hồi hộp khi Status (SNT) lên sàn. Nhưng XRP không phải câu chuyện ICO. Nó là cuộc chiến sinh tồn giữa một công ty và cơ quan quản lý mạnh nhất thế giới. Và thắng lợi của Ripple đã thay đổi hoàn toàn cục diện.
Hãy nhìn vào những gì đã xảy ra. Ngay sau phán quyết, Coinbase lập tức niêm yết lại XRP. Các sàn khác cũng làm theo. Dòng vốn tổ chức đổ vào. Và đỉnh điểm là sự ra đời của quỹ ETF XRP giao ngay vào đầu năm 2025, với hàng tỷ USD tài sản quản lý chỉ sau vài tháng. Đó là một trong những cú rebound ngoạn mục nhất lịch sử tiền điện tử.
Nhưng giờ đây, khi kỷ niệm ba năm trôi qua, tôi tự hỏi: Liệu tất cả những gì chúng ta thấy — từ các thương vụ mua lại, hợp tác với ngân hàng, cho đến stablecoin RLUSD — có thực sự tạo ra giá trị nội tại cho XRP? Hay chỉ là một vở kịch được dàn dựng quá hoàn hảo?
Hãy đi vào phân tích kỹ thuật. XRP Ledger hoạt động như một L1 thanh toán. Nó nhanh, rẻ, nhưng không phải là blockchain thông minh nhất. Điểm mạnh thực sự của Ripple nằm ở mối quan hệ với các tổ chức tài chính truyền thống. Ba năm qua, họ đã ký hợp đồng với hàng loạt đối tác: Onafriq ở châu Phi, Clear Junction ở châu Âu, và gần đây nhất là Hidden Road, một prime broker hàng đầu trị giá 12,5 tỷ USD.
Hidden Road là quân bài chiến lược. Với thương vụ này, Ripple không còn chỉ là lớp thanh toán — họ đã tiến vào hạ tầng thanh toán bù trừ sau giao dịch của các quỹ đầu cơ. Cùng với việc mua lại Standard Custody và giấy phép ủy thác, Ripple đang xây dựng một hệ sinh thái dịch vụ tài sản số khép kín cho tổ chức. RLUSD, stablecoin của họ, được BNY Mellon làm custodian. Đây là một bước đi rất khôn ngoan: đưa một ngân hàng lâu đời nhất nước Mỹ vào làm bảo chứng.
Nhưng bên dưới bề mặt hào nhoáng, có những vết nứt. Đầu tiên là áp lực bán từ lượng XRP do Ripple nắm giữ. Mỗi tháng, khoảng 1 tỷ XRP từ tài khoản ký quỹ được giải phóng. Mặc dù một phần được tái khóa, nhưng dòng chảy liên tục này vẫn là đám mây đen trên thị trường. Thứ hai, SEC có thể kháng cáo phán quyết Torres lên Tòa án Tối cao. Nếu điều đó xảy ra, toàn bộ tiền đề cho đợt tăng giá hiện tại sẽ sụp đổ.
Tôi còn nhớ DeFi Summer 2020, khi tôi phát hiện airdrop Uniswap từ một dòng tweet mờ ám. Cảm giác “bắt sóng” trước đám đông thật phấn khích. Với XRP, câu chuyện cũng tương tự. Nhưng liệu “sóng” đã qua chưa? Dòng tiền ETF rút ra là tín hiệu đầu tiên cho thấy giới tổ chức đang chốt lời. Giá XRP hiện quanh 1 USD, gấp đôi so với thời điểm phán quyết (0,5 USD), nhưng vẫn thấp hơn đỉnh năm 2025. Điều này cho thấy thị trường đang thiếu chất xúc tác mới.
Điều trớ trêu: sự thành công của RLUSD có thể làm giảm nhu cầu sử dụng XRP làm cầu nối thanh toán. Nếu stablecoin của Ripple được chấp nhận rộng rãi, vai trò trung gian của XRP sẽ bị suy giảm. Mặt khác, RLUSD lại thúc đẩy hoạt động trên XRPL. Đây là một nghịch lý thú vị.
Quan điểm phản trực giác của tôi: Thị trường đang định giá XRP quá cao dựa trên kỳ vọng “tổ chức hóa”, trong khi bỏ qua gánh nặng bán ra từ Ripple và rủi ro pháp lý tiềm ẩn. Các đối tác mà Ripple công bố rất ấn tượng, nhưng chưa có số liệu doanh thu cụ thể. Hợp tác với Onafriq – bao nhiêu giao dịch thực tế? Archax token hóa RWA – tổng giá trị tài sản là bao nhiêu? Những con số này, nếu được tiết lộ, sẽ là thước đo thực sự.
Vậy điều gì tiếp theo? Tôi sẽ theo dõi ba tín hiệu: (1) Dòng tiền ETF có quay lại không sau đợt rút ròng này; (2) Ripple có công bố kết quả kinh doanh của Hidden Road trong quý III hay không; (3) SEC có động thái kháng cáo trước cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ tháng 11/2026. Nếu cả ba đều tích cực, XRP có thể tạo đáy và bắt đầu sóng mới. Nếu không, chúng ta đang chứng kiến đỉnh của một chu kỳ.
Hãy nhớ: thị trường đi ngang là lúc xếp hàng. Nhưng không phải hàng nào cũng về đích.